1in8B › Ülkelere göre şanslar › Afganistan

Afganistan'da doğsaydın

Dünyada doğan bebeklerin 1/89 kadarı Afganistan'da doğuyor, yılda yaklaşık 1,49 milyon. Doğum yerin kurayla belirlenseydi, burada doğma şansın 1/89 olurdu. Aşağıda istatistiklere göre burada doğan bir çocuğu neyin beklediği ve oyunda burada yaşanmış üç hayat var.

Bu ülkeyi öne çıkaran ne

Burada insanlar dünya ortalamasından ortalama 7,2 yıl daha kısa yaşıyor: 66,3 yıl, dünya ortalaması 73,5 yıl.
Burada 100 çocuktan 5,3 tanesi beş yaşına varamıyor. Bu, dünya ortalamasının 1,4 katı.
Dünya Bankası bunu düşük gelirli ülke olarak sınıflandırıyor. Dünyada böyle 25 ülke var ve dünyadaki her 100 bebekten 19 tanesi bu ülkelerde doğuyor.
Burada bir kadın ortalama 4,8 çocuk doğuruyor. Dünya ortalaması 2,2.
Anne ölümleri dünyanın en yüksek on ülkesi arasında: 100.000 doğumda 521.
Burada doğum oranı dünyanın en yüksek on ülkesi arasında.
Burada okuma yazma oranı dünyanın en düşük on ülkesi arasında: 100 yetişkinden 37 tanesi okuyup yazabiliyor.
Dünyanın en kırsal on ülkesinden biri: 100 kişiden 26 tanesi şehirlerde yaşıyor.

Şanslar sayılarla

Gösterge	Afganistan	Dünya
Yılda doğum sayısı	1.492.961	132.315.943
Burada doğma şansı	1/89	—
Beklenen yaşam süresi, erkekler	64,7 yıl	71 yıl
Beklenen yaşam süresi, kadınlar	67,8 yıl	75,9 yıl
1 yaşına varamayanlar, 100 çocukta	4,8	2,8
5 yaşına varamayanlar, 100 çocukta	5,3	3,7
15 ile 60 yaş arasında ölenler, 100 erkekte	22	17
15 ile 60 yaş arasında ölenler, 100 kadında	18	11
Anne ölümleri, 100.000 doğumda	521	187
Kadın başına çocuk sayısı	4,8	2,2
Kişi başına yıllık GSYH, satın alma gücü paritesine göre	2.240 $	25.400 $
Gelir eşitsizliği, Gini endeksi (0–100)	29	—
Okuma yazma bilenler, 100 yetişkinde	37	86
Yetişkinlerde ortalama eğitim süresi	2,5 yıl	8,4 yıl
Yükseköğretime katılım, brüt oran (100'ü aşabilir)	11	48
18 yaşından önce evlenenler, 100 genç kadında	29	16
Şehirlerde yaşayanlar, 100 kişide	26	58
Tarımda çalışanlar, 100 çalışanda	52	27
Çalışan veya iş arayanlar, 100 kadında	5,1	48
HIV ile yaşayanlar, 15–49 yaş arası 100 yetişkinde	0,1	0,7
Yılda 100.000 kişide cinayet	4	4,8
Yılda 100.000 kişide trafik ölümü	23,9	15
Yılda 100.000 kişide intihar	3,6	9,1
Tütün kullananlar, 100 yetişkinde	22	20
Başka bir ülkede doğanlar, 100 sakinde	0,2	3,7
Hayat değerlendirmesi, 0 ile 10 arası	1,5	5,4

“Dünya” nüfusa göre ağırlıklı ortalamadır; çocuk ve anne ölümlerinde doğum sayısına göre. ≈ işareti tahmin demektir: bu ülke için yayımlanmış bir sayı yok.

Oyunda burada yaşanmış üç hayat

Afganistan'da doğan bir çocuğun hayatı böyle geçebilirdi. Oyun, bu ülkenin rakamlarıyla, oyuncu olmadan kendi başına 20 hayat yaşadı. İşte bunlardan üçü: en kısalarından biri, ortadaki ve en uzunlarından biri.

Nazia Rahimi
2026 yılında doğdu: Afganistan, kırsal kesim, en yoksul ailelerden biri. Eğitim: okula hiç gitmedi. 10 yıl çalışma, son işi: kendi arazisi ve işçileri olan çiftçi. Evli. Çocuk sayısı: 4. Ölüm yaşı: 23 yıl. Neden: doğum komplikasyonları.
Mahmood Wardak
2026 yılında doğdu: Afganistan, kırsal kesim, geliri düşük bir aile. Eğitim: ilkokul. 51 yıl çalışma. Evli. Çocuk sayısı: 2. Torun sayısı: 5. Ölüm yaşı: 71 yıl. Neden: böbrek hastalığı.
Zahra Safi
2026 yılında doğdu: Afganistan, kırsal kesim, en zengin ailelerden biri. Eğitim: ortaokul. 58 yıl çalışma. Evli. Çocuk sayısı: 6. Torun sayısı: 41. Ölüm yaşı: 87 yıl. Neden: felç.

Bu insanlar uydurma ve üç hayat istatistik değil. Gerçek rakamlar yukarıdaki tabloda.

1in8B içinde ülkeyi seçemezsin, kura belirler. Bu ülke 1/89 ihtimalle çıkar.

Doğ

Diğer ülkeler

Veriler: BM, Dünya Bankası (8 Ekim 2026 sürümü), WHO, UNICEF, UNESCO, ILO ve World Happiness Report. Rakamlar nereden geliyor, oyunda neler gerçek